Wednesday, 16 August 2017 10:21

Co myślę o YA, NA i fantastyce młodzieżowej?

Written by
Rate this item
(2 votes)

Książki dla dzieci i młodzieży wydawane są od dziesięcioleci, ale dopiero od niedawna pokuszono się o próbę ich podziału ze względu na grono odbiorców do jakiego są one kierowane (uwzględniając wiek i dopasowując tematykę). W świadomości czytelników prawdopodobnie już na dobre swoje miejsce znalazły takie pojęcia jak Young Adult, fantastyka młodzieżowa i – nieco nowsze ale równie popularne – New Adult.

W rozróżnieniu YA od fantastyki młodzieżowej nie ma większych problemów, jednak trzecia kategoria bywa dla niektórych czytelników czymś dziwnym. NA to literatura młodzieżowa łącząca w sobie elementy obyczajowe, romansu, czasami thrillera, czyli podobnie jak YA. Różnica jednak polega na przypisanej do niej kategorii wiekowej. Kierowana jest do młodzieży pomiędzy 18 a 25 rokiem życia (choć szczebelki wiekowe są ruchome). Fabuła może zawierać sceny erotyczne, przemocy, poruszać bardziej destrukcyjne tematy społeczne.

Próba skategoryzowania literatury młodzieżowej nie jest jednak zbyt udana. Większość pozycji młodzieżowych czerpie jednocześnie z wszystkich trzech opisanych wyżej grup. Czasami YA łączy się z fantastyką młodzieżową, innym razem głównymi postaciami są osoby od niedawna dorosłe (New Adult = nowi dorośli). Podobnie ma się kwestia fabuły. Zaskakujące bywa jak wiele pozycji w teorii kierowanych do młodych dorosłych, w rzeczywistości używa motywów, które nie do końca nadają się dla nieukształtowanych jeszcze młodych ludzi.

Literatura – podobnie jak film – coraz częściej ma charakter komercyjny i jej celem jest zaszokowanie odbiorcy. Granica między tym co można, a czego się nie powinno, wciąż jest przesuwana. Coraz częściej w książkach dla młodzieży szkolnej pojawiają się sceny przemocy, gwałtów. Być może warto już od najmłodszych lat uczulać ludzi na zjawisko tego typu patologii społecznych, ale czy niektóre wizje autorskie nie powinny być przekazywane w nieco delikatniejszy sposób? Pytanie pozostaje otwarte.

Drugą twarzą tej sprawy jest rzeczywisty wpływ na młodzież. Czy przesłanie jakie niesie książka jest rzeczywiście odczytywane przez młodych czytelników? Weźmy na przykład popularną serię „Igrzyska Śmierci”. Ilu czytelników zwróciło większą uwagę na problem totalitaryzmu, śmierci dzieci i głodu w Państwie Panem, niż na trójkąt miłosny Gale-Katniss-Peeta? Fora książkowe nie pozostawiają wątpliwości, że znaczną większość bardziej interesuje romans.

Dlatego też w literaturze młodzieżowej ogromną część stanowią książki o tematyce miłości. W większości są to pozycje schematyczne, łatwe w odbiorze i przewidywalne, ale zdarza się, że autorowi uda się przemycić do fabuły jakieś znaczące przesłanie i elementy, które dają do myślenia. Takie jak na przykład śmiertelna choroba czy prześladowanie.

Podobnie zresztą wygląda kwestia fantastyki młodzieżowej, która w wymyślonej rzeczywistości, często wśród mitycznych stworzeń opowiada romans, ale też historię walki o siebie, rodzinę i otoczenie.

Książki młodzieżowe – niezależnie od kategorii – są potrzebne i pełnią ważną rolę w rozwoju młodzieży. Choć ich znaczna część opiera się na dobrze znanych schematach to jednak często autorowi uda się poruszyć ważny temat. Niezależnie więc czy mamy do czynienia z bohaterem młodzieżowym, czy młodym dorosłym, warto podjąć wyzwanie i wyruszyć z nim w podróż. Może to być świat realny i fantastyczny, idąc ramie w ramie z drugim człowiekiem czy wilkołakiem lub trollem. Najważniejsze jednak żeby młodzi ludzie potrafili odsunąć w cień elementy komercyjne literatury i zachwycić się jej esencją. Bo literatura daje możliwość przeżyć wielu żyć innych bohaterów, ale ma też sprawić, aby nasze, własne było piękniejsze.

Read 324 times
Pant

Z wykształcenia Polonistka-Edytorka, z zamiłowania Recenzentka, z potrzeby serca Poetka.

Comments (4)

  1. Milena eMka

Ja często sięgam po książki młodzieżowe, szczególnie właśnie po New Adult

  Attachments
 
  1. JulcziKulczi

Takie książki są świetne i powinno się zachęcać młodzież do ich czytania. Sama jeszcze jestem w grupie nastolatków i widzę jak te książki są napisane. W spopsób trafiający do nas. Czujemy zrozumienie, czytając o realnych problemach...

Takie książki są świetne i powinno się zachęcać młodzież do ich czytania. Sama jeszcze jestem w grupie nastolatków i widzę jak te książki są napisane. W spopsób trafiający do nas. Czujemy zrozumienie, czytając o realnych problemach przedstawionych z naszej perspektywy dodatkowo naszym językiem, czasem slangiem. Duży plus dla autorów, którzy potrafią się wrócić myślami do swojej młodości i tak ją oddać w książce

Read More
  Attachments
 
  1. honorata.jamroży

Bardzo lubię literaturę młodzieżową chociaż jestem już osobą dorosła. Niektóre problemy opisywane w takich książkach trafiają również i do mnie. Napisane są zazwyczaj prostym językiem więc przyjemnie się je czyta i często mają szczęśliwe...

Bardzo lubię literaturę młodzieżową chociaż jestem już osobą dorosła. Niektóre problemy opisywane w takich książkach trafiają również i do mnie. Napisane są zazwyczaj prostym językiem więc przyjemnie się je czyta i często mają szczęśliwe zakończenie. Myślę, że właśnie dlatego książki młodzieżowe są coraz bardziej popularne.

Read More
  Attachments
 
  1. Recenzje na widelcu

Uwielbiam! Zwłaszcza fantastykę młodzieżową, za moich czasów, a wcale nie było to tak dawno! Do wyboru miałam przede wszystkim klasykę. Niby też fajnie, dobrze ją teraz znać, ale nie każdy miał tyle samozaparcia. Teraz chętnie sięgam po...

Uwielbiam! Zwłaszcza fantastykę młodzieżową, za moich czasów, a wcale nie było to tak dawno! Do wyboru miałam przede wszystkim klasykę. Niby też fajnie, dobrze ją teraz znać, ale nie każdy miał tyle samozaparcia. Teraz chętnie sięgam po młodzieżówki, bo potrafią być naprawdę pomysłowe. To już nie tylko magowie, trolle, hobbity i potwory. Jest wiele książek, które wymykają się wszelkim schematom. I to bardzo cenię

Read More
  Attachments
 
There are no comments posted here yet

Leave your comments

Posting comment as a guest. Sign up or login to your account.
Attachments (0 / 3)
Share Your Location